Jak budować zaufanie w międzykulturowych  zespołach?

Zaufanie jest uniwersalną walutą współpracy, ale sposób, w jaki je budujemy, zależy w dużym stopniu od naszej kultury. 

Co sprawia, że ufamy innym?

Co sprawia, że masz zaufanie do drugiej osoby? Bardzo często zadaję to pytanie podczas webinarów lub warsztatów na temat budowania zaufania w międzykulturowych zespołach. Przykładowe odpowiedzi osób z Polski?

• Szczerość w każdej sytuacji
• Kompetencje
• Lata współpracy
• Jak się „odsłania”
• Fakty – historia wcześniejszych wyników
• Nie zawiodła mnie
• Otwartość
• Dotychczasowe rezultaty – dowozi
• Przyjazne podejście i dobre doświadczenia
• Lata współpracy
• Udowodniła umiejętności i ekspertyzę

Zaufanie z „głowy” i „serca”¹

Zwróć uwagę, że ta lista zawiera dwie kategorie odpowiedzi – argumenty poznawcze, jak kompetencje czy dotychczasowe rezultaty, oraz afektywne, jak to, że ktoś się „odsłania” lub ma przyjazne podejście.   

Jednym z wymiarów, według którego na których możemy porównać kultury, to właśnie sposób, w jaki budujemy zaufanie – poprzez zadania lub relacje.

Stany Zjednoczone, Holandia czy Dania to kultury, gdzie zaufanie buduje się poprzez działania związane z pracą – zadania. W skrócie, jeśli dowozisz, jesteś rzetelny lub rzetelna, dobrze się z Tobą pracuje, to ufam Ci.

Z kolei w Indiach, Chinach, Brazylii to nie wystarczy – tam zaufanie opiera się tam na relacji, rozwija się ono powoli. Buduje się je, poznając się wzajemnie nie tylko w kontekście pracy. W skrócie, znam Cię, spędziliśmy razem czas, inne osoby Ci ufają, to ufam Ci także ja. Polska jest mniej więcej pośrodku tej skali. 

Różnice kulturowe to oczywiście pewne uogólnienia, wzory, najczęstsze zachowania osób należących do danej grupy. Nie znaczy to, że wszyscy będą się zachowywali w ten sposób. Na pewno masz kolegów i koleżanki z Polski, którzy ewidentnie budują zaufanie poprzez zadania albo przeciwnie poprzez relacje. Natomiast większość osób w Polsce, łącznie ze mną, będzie się plasowała pośrodku tej skali.      

Co to znaczy w miejscu pracy?

Nasze zaplecze kulturowe – mieszanka wartości, założeń, oczekiwań i postaw – wpływa nie tylko na to, jak się zachowujemy, ale także na to, jak interpretujemy zachowanie drugiej osoby. Na przykład, mówienie o swoich osiągnięciach może być normalne i pożądane albo postrzegane jako „przechwalanie” się. 

I tu pojawia się duże wyzwanie. Najprostsza definicja zaufania do drugiej osoby to przekonanie, że zachowa się ona w sposób, jaki od niej oczekujemy. Kiedy mamy różne oczekiwania, to łatwo o nieporozumienia. 

Jeśli po krótkim zapoznaniu się na pierwszym spotkaniu, od razu przechodzę do ustalania celów i deadlinów, przejmuję inicjatywę, oraz komunikuję swoje doświadczenie i wcześniejsze wyniki w podobnych projektach – w skrócie zachowuję się jak osoba budująca zaufanie szybko poprzez zadania, to często mija się to z oczekiwaniami osoby budującej zaufanie poprzez relację. Tutaj zainwestowanie czasu w lepsze poznanie współpracowników i współpracowniczek, okazywanie zainteresowania i słuchanie drugiej strony, rozmowa nie tylko o pracy oraz założenie, że potrzebujemy czasu, żeby się „naprawdę” poznać, będą bardziej skuteczne.  

Co z tym zrobić?

Masz 3 narzędzia, które pomogą Ci w bardziej efektywnej współpracy:

1. Kulturowa samoświadomość: Zastanów się, co sprawia, że ufasz osobom, z którymi współpracujesz. Możesz również sprawdzić swój styl, używając narzędzi, o których wspominam poniżej.
2. Świadomość różnic kulturowych: Polecam porównania między krajami przygotowane przez GlobeSmart® Profile albo Mapę Kulturową Erin Meyer.  
3. Twoje strategie i praktyki:
   1. Spodziewaj się różnic i podchodź do nich z ciekawością. 
   2. Mając w głowie rozróżnienie Zadania – Relacje, obserwuj inne osoby, żeby zobaczyć, w jaki sposób budują zaufanie. 
   3. Spróbuj dostosować trochę Twój styl tak, aby bardziej odpowiadał Twoim kolegom i koleżankom. Jeśli jest to dla Ciebie trudne, to przynajmniej wyjaśnij, dlaczego zachowujesz się w jakiś konkretny sposób. 

Na koniec rada uniwersalna: niezależnie od Twojego stylu, zainwestuj w relacje i budowanie zaufania.

Chcesz wiedzieć więcej? Zapraszam do kontaktu! A jeśli posługujesz się językiem angielskim, to polecam obserwowanie mojego nowego podcastu o globalnym przywództwie i efektywnej współpracy międzykulturowej: What Works Across Cultures. Pierwszy odcinek poświęcony jest właśnie budowaniu zaufania. 

¹Źródło: McAllister, Daniel. (1995). Affect- and Cognition-Based Trust Formations for Interpersonal Cooperation in Organizations. Academy of Management Journal. 38. 24-59. 10.2307/256727.